http://202.29.54.157/api/items/2313
type: Item
type: Collection
id: 2313
is public: true
owner: http://202.29.54.157/api/users/5
resource class: http://202.29.54.157/api/resource_classes/23
resource template: http://202.29.54.157/api/resource_templates/12
thumbnail: http://202.29.54.157/api/assets/664
title: สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)กับการดนตรีไทย
created: 2022-06-08T04:25:43+00:00
modified: 2025-05-22T01:42:13+00:00
media: http://202.29.54.157/api/media/2314
item set: http://202.29.54.157/api/item_sets/52
site: http://202.29.54.157/api/sites/4
site: http://202.29.54.157/api/sites/12
site: http://202.29.54.157/api/sites/13
type: บทความ
creator: ถาวร สิกขโกศล
creator: สุดารัตน์ ชาญเลขา
date: 2565-06-08
description: สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นบุตรชายคนโตของ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค ดังนั้นหลังจากที่บิดา สิ้นชีวิตไปแล้ว สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์จึง เป็นผู้นำของครอบครัวมีข้าทาสบริวารมากมายรวมทั้งนักดนตรีและนักร้องที่เก่งกาจสามารถเสมือนรวมดาวทางการดนตรีไทยมาไว้ที่บ้านสมเด็จเจ้าพระยาฯท่านนี้ เริ่มจากครูทัด คนปี่พาทย์ที่เก่งที่สุดในต้นรัตนโกสินทร์เป็นผู้ประพันธ์เพลง บุหลัน สุรินทราหู โครงสร้างเพลงของครูทัดเป็นกลบท เพราะครูทัดเป็นลูกกวี เพลงของครูทัดจึงเป็นเพลงที่ยอดเยี่ยม ครูดนตรี ที่เก่งมากอีกท่านหนึ่งคือครูมี แขกหรือพระประดิษฐ์ไพเราะ ผมได้ทราบข้อมูลมาจากลูกหลานของท่านว่าจริง ๆ แล้วตระกูลครูมีแขกคือ ปี่พาทย์หลวงของเจ้าคุณ แต่เมื่อมีการเปลี่ยนราชวงศ์ ครูมีแขกก็อยู่อย่างสงบเสงี่ยม จนกระทั่งได้ขึ้นทูลเกล้าฯ เพลงเชิดจีนสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวและยังมีเพลงอื่นๆอีกมากมาย จนกระทั่ง สิ้นพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ครูมีแขกก็ได้มาอยู่กับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์และได้ ประพันธ์เพลงพระอาทิตย์ชิงดวง ซึ่งเป็นเพลงลา ไว้ให้กับวงสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์และในบรรดาเพลงลาทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นเพลงอกทะเล หรือเพลงลาอื่นๆ เพลงพระอาทิตย์ชิงดวงถือเป็นเพลงยอด ฮิตเหนือกว่าเพลงลาทั้งปวง และจะมีทางร้องของแต่ละบ้านไม่เหมือนกัน แสดงว่าเพลงนี้ได้รับความนิยมมาก จึงมีการแต่งทางร้องของใครของมัน ผมได้มีโอกาสไปดูหนังสือที่กรมไปรษณีย์ว่าใครอยู่ ที่ไหนบ้าง ก็ได้พบว่ามีชื่อวงปี่พาทย์สมเด็จเจ้าพระยาฯ แต่ที่น่าขนลูกคือ นายร้อย วงปีพาทย์บ้านอยู่ช่างพลอย ครูช้อยเดิมอยู่ถนนช่างพลอย วัดบุปผาราม ครูช้อยอยู่กับตระกูลบุนนาค ครูแช่มก็คือชุนอินทร์ในภาพยนตร์เรื่องโหมโรง เป็นคนเก่งมาก แต่ไม่ได้ร้ายอย่างในเรื่องโหมโรง ท่านเก่งมากจนเจ้าพระยาเทเวศร์นำตัวไป ให้ออกจากไพร่สมมาเป็นไพร่หลวงเป็นคนของพระเจ้าอยู่หัว แต่ครูช้อยก็ยังคงเป็นไพร่สม ขึ้นอยู่กับตระกูลบุนนาคตลอดมา เพราะฉะนั้นสำนักดนตรีใหญ่ 6 สำนักคือ สำนักประดิษฐ์ไพเราะกับสำนักเสนาะดุริยางค์ ล้วนมาจากบ้านสมเด็จเจ้าพระยาฯ ทั้งหมด งแต่เดิมทางเพลงของพระประดิษฐ์ไพเราะจะมีลีลาเป็นแบบบ้านนอก เพราะฉะนั้น เวลาที่จะต้องขึ้นประชันก็จะให้พระยาประสานดุริยศัพท์ซึ่งเป็นศิษย์เอกของครูช้อย เป็นคนปรับ ครูมีแขกหรือพระประดิษ…
format: application/pdf
language: tha
publisher: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
subject: สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
subject: ดนตรีไทย
subject: บุคคลสำคัญ

http://202.29.54.157/api/users/5
id: 5

http://202.29.54.157/api/resource_classes/23
id: 23

http://202.29.54.157/api/resource_templates/12
id: 12

http://202.29.54.157/api/assets/664
id: 664

http://202.29.54.157/api/media/2314
id: 2314

http://202.29.54.157/api/item_sets/52
id: 52

http://202.29.54.157/api/sites/4
id: 4

http://202.29.54.157/api/sites/12
id: 12

http://202.29.54.157/api/sites/13
id: 13